• Arc2 architecten
  • Kebajastraat 41, 1336 NA Almere
  • 036 521 7770
  • info@Arc2.nl

SpoorwegMuseum Utrecht

Het nieuwe SpoorwegMuseum is gerealiseerd achter het Maliebaanstation in het hart van Utrecht. Arc2 architecten besteedde veel aandacht aan de relatie tussen museum en omgeving. Het gebouw bestaat uit een grote hal en drie tentoonstellingszalen die door het hellende dak steken. De draagconstructie heeft de vorm van een ribbenkast ondersteund door boomvormige kolommen. Het museum als een moderne variant van de negentiende eeuwse spoorwerkplaats.


De nieuwbouw van het Nederlands Spoorwegmuseum
Het Spoorwegmuseum ligt midden in de stad Utrecht. Dit terrein wordt doorsneden door een spoorlijn in twee delen met elk een heel eigen karakter. De Noordzijde is monumentaal en de Zuidzijde is industriëel van karakter. Aan de kant van de Maliesingel ligt het monumentale Maliebaanstation aan een prachtig plein omzoomt door statige bomen. Het Maliebaanstation wordt de poort naar het Spoorwegmuseum. Aan de andere kant van het spoor komt het nieuwe museumgebouw. Hier waren vroeger de rangeerterreinen en de werkplaatsen van de NS gesitueerd te midden van een voormalige arbeiderswijk. Het nieuwe gebouw heeft een industriëel karakter dat aansluit bij het bestaande spoorlandschap. In dit spoorlandschap krijgen publieke functies een plek: een terras, een speelterrein voor kinderen, een picknickveld, een labyrint met oude stationsbeelden, de draaischijf en de populaire jumbo-express. Er is gestreefd naar een sprekend ontwerp dat herkenbaar is als Spoorwegmuseum en bovendien een goede interactie tussen museum en de omgeving mogelijk maakt. Dit laatste wordt bereikt door bepaalde delen van de gevel met glas in te vullen. De bezoekers van het museum kunnen het buitenterrein en de omgeving zien. En de passanten en buurtbewoners kunnen het museum inkijken.

Een werkplaats en een verzameling loodsen
Het museum wordt gebouwd als een moderne variant van de negentiende eeuwse spoorwerkplaats: een industriële kathedraal van staal en glas ingevuld met metselwerk. De werkplaats is gebouwd rond drie grote loodsen die dwars door het dak heen steken: de zogenaamde werelden. 
Het museum is geen keurig gebouw met zalen en een strakke vloer, maar een ruige en robuuste hal vol met treinen, machines, gereedschap, enz. Het gebouw lijkt in de loop van de eeuwen gegroeid en steeds weer opnieuw aangepast. Onder het gigantische dak van de werkplaats staan verschillende kleinere gebouwen: een gebouw voor de overslag van goederen met laad-en los perrons, een electriciteitscentrale, een opslaggebouw en allerelei rudimenten van wat hier ooit moet zijn geweest: oude kolommen, een smeerput en oude spoortracés. De stoomlocomotieven en treinen rijden door de 5 meter hoge deuren in de achtergevel de werkplaats binnen. Eén spoorlijn loopt dwars door het gebouw: aan de voorzijde ligt de draai-schijf met de locloodsen.

Testimonial
Paul van Vlijmen, directeur van het Spoorwegmuseum​: ‘In een uitermate hectische periode heeft Arc2 een nieuw museumgebouw ontworpen, dat aansluit bij de verwachtingen en wensen van zowel de buurtbewoners, de Welstandscommissie en de Gemeente Utrecht, het budget, het tijdpad en de zware eisen van ons als opdrachtgever. Gert-Jan de Jong koppelde in het gehele proces zijn verrassende creativiteit aan alle omgevingseisen die bij een dergelijk ingrijpend realisatietraject horen. Het eindresultaat is geschikt voor alle functies. Het nieuwe gebouw van het spoorwegmuseum heeft ondanks de geweldige afmetingen die horen bij een spoorwegcollectie, een menselijke schaal gekregen die bezoekers en medewerkers past als een handschoen.’      

   

Gerelateerde Projecten